قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2872

تاريخ الفي ( فارسى )

مذكور قباى سياه پوشيده و عمّامهء سبز بر سر نهاده و بردى بر دوش خود انداخته و قضيب در دست گرفته و كمر حديد بر ميان ، به هيئتى عجيب و شوكتى تمام ، از دار الخلافه بيرون آمده از دجلهء بغداد گذشت و در جانب غربى فرود آمد . و امير آقسنقر در قصبهء چهارطاق فرود آمده بود . امّا پوشيدن لباس سياه را خليفه ، باعث آن بود ، كه چون اوّل خروج ، بنى عباس ملبّس به اين لباس بودند و او را ميمون مىدانستند ، لهذا به اين رنگ لباس پوشيد . و برد و قضيب را نسبت به رسول اللّه ، صلّى اللّه عليه و آله ، مىدادند كه از آن جناب است . القصّه ، چون خبر بيرون آمدن خليفه به سمع آقسنقر رسيد از جهت استقبال متوجّه ملازمت خليفه شد . و در اثناى راه چون نظرش بر علم خليفه افتاد با تمامى سپاه خود از دور فرود آمده زمين ادب بوسيد ، تا آنكه ، خليفه كس پيش او فرستاد ، كه سوار شود . به‌اتفاق يكديگر متوجّه حلّه شدند . دبيس چون خبر توجّه خليفه شنيد [ 15 ب ] ، بسيار متوهّم شده كس خود را نزد خليفه فرستاد و عذر گناهان خود درخواست نمود و چندان در آن‌باره تضرّع و زارى نمود ، كه فوق آن ممكن نبود . امّا خليفه مطلقا به سخنان او و فرستادهء او ملتفت نشد . بنابراين دبيس « 1 » نيز در مقام استعداد جنگ شده ، با ده هزار سوار ؛ و دوازده هزار پياده متوجّه ايشان گشت . چون به موضع مباركه رسيدند ، از جانبين صف‌ها آراسته ، در برابر يكديگر قرار گرفتند . دبيس پياده‌ها را همه مكمّل و مسلّح آراسته پيش سواران انداخت ؛ و پيش‌پيش ايشان زنان و مخنثان ، دف‌ها بر دست گرفته ، از براى تحريص سپاه او خوانندگى مىكردند . و خليفه مسترشد باللّه جمعى از سادات و علما مثل نقيب النقباى بنى هاشم و نقيب النقباى بنى عباس ، علىّ بن طراد زينبى « 2 » ، و شيخ الشيوخ صدر الدّين اسماعيل و امثال ايشان همراه خود داشته ، ايشان را بر تلاوت قرآن و تسبيح و تهليل و طلب نصرت و ظفر از سبحانه و تعالى - كه غالب كل غالب است - تحريص و ترغيب مىفرمود . و چون صفوف هر دو طرف آراسته شد ، اولا از صف دبيس ، عنتر بن ابى العسكر با جمعى از دلاوران عرب بر ميمنهء امير آقسنقر برسقى حمله آوردند . صاحب ميمنهء برسقى ، ابو بكر بن

--> ( 1 ) . در متن به صورت ديكن آمده است . ( 2 ) . علىّ بن طراد ، در ايّام كودكى و صباوت ، بسيار صبيح الوجه و زيبا بوده و مردم به حسن و ملاحت وى مثل مىزدند . به‌طورىكه قبلا ، ضمن توضيحات وقايع سال 502 رحلت گفته شد به اين جهت به خانوادهء وى « زينبى » مىگفتند كه نسب آنها به زينب دختر سليمان بن علىّ بن عبد اللّه بن عبّاس منتهى مىشد . حبيش بن ابراهيم تفليسى - كه به گفتهء دكتر محمّد امين رياحى ، پيشاهنگ فارسىنويسى در ديار روم بوده است - آينده ، س 7 ، ش 8 ، ص 620 كتاب تقويم الادوية را در سال 530 هجرى به وى هديه كرده است . اين كتاب ، فرهنگى است پنج‌زبانه : فارسى ، عربى ، سريانى ، رومى و يونانى .